Mesenchymal Stem Cell​

MSC (Mesenchymal Stem Cell) หรือเซลล์ต้นกำเนิด ซึ่งเป็นการใช้เซลล์บำบัด (Live Cell Therapy) คือเซลล์ที่ได้จากสายสะดือ รก เซลล์ไขมัน ผิวหนัง  ฟันน้ำนม ไขกระดูก  และแม้แต่เลือดประจำเดือน เซลล์ MSC มีคุณสมบัติพิเศษประการหนึ่งก็คือความ สามารถในการที่จะเดินทางไปยังแหล่งที่มีการอักเสบ และสร้างสารชีวภาพที่ช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ  ต้านการอักเสบ  และปรับสมดุลภูมิต้านทานของร่างกาย ซึ่งการรักษาด้วยวิธีการใช้เซลล์บำบัด ได้เริ่มต้นเมื่อ ปีพ.ศ. 2454 โดย นายแพทย์พอล นีฮาน ผู้ได้ถูกเรียกว่า บิดาของการทำ Live Cell Therapy โดยการใช้เซลล์จากตัวอ่อนของแกะมาฉีดเข้ากล้ามเนื้อเพื่อช่วยใน การฟื้นฟูสุขภาพ ซึ่งจากในอดีตจนถึงปัจจุบันได้มีแพทย์ชั้นนำของโลกรวมไปถึงบุคคลที่มีชื่อเสียงหลายท่าน ได้ให้ ความสนใจในการศึกษาค้นคว้าวิธีการดูแลรักษาสุขภาพ ร่างกายโดยใช้เซลล์บำบัดซึ่งทำให้วิธีการดังกล่าวจัดเป็นหนึ่งในการรักษาของศาสตร์แพทย์ทางเลือก (Alternative Medicine) ที่ได้รับการยอมรับจากหลาย ๆ ประเทศในทวีปยุโรป  จึงได้มีการศึกษาถึงคุณสมบัติของ MSC ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงในการรักษาและป้องกันโรคในกลุ่มภูมิคุ้มกันไวเกิน (Autoimmune disease)

 

ตัวอย่างเช่น 

การใช้ MSC เพื่อป้องกันการ เกิดภาวะ GvHD (ภาวะสเต็มเซลล์ใหม่ต้านร่างกายผู้ป่วย) และลดการเกิด Graft rejection ในผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูก  ใช้ในการรักษาโรค ทางสมองที่เรียกว่า  Multiple Sclerosis  โรครูมาตอยด์ ภาวะ Crohn’s Disease และใช้แทน Anti-interleukin 2 receptor ในคนที่รับการปลูกถ่ายไต  โดยเป็นที่ทราบดีว่าโรคเรื้อรังในผู้สูงอายุ ไม่ว่าจะเป็น โรคหลอดเลือดแข็งตัว ที่นำไปสู่ภาวะหัวใจหรือสมองขาดเลือด โรคสมองเสื่อม และแม้แต่โรคมะเร็ง มีสาเหตุมาจาก การอักเสบเรื้อรัง (Chronic inflammation) จึงมีผู้นำ MSC ไปใช้เพื่อลดการอักเสบในภาวะดังกล่าว เช่น ใช้ฉีดเข้าหลอดเลือดในคนที่เป็นโรคหัวใจและสมองขาดเลือด  ใช้ฉีดเข้าข้อเข่าในผู้ป่วยที่มีปัญหาข้อเข่าเสื่อม  นอกจากนั้นแล้วจากการศึกษาในห้องทดลอง พบว่า MSC จะสามารถ ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง  ป้องกันการตายของเซลล์ปอดจากพิษของบุหรี่ในสัตว์ทดลอง ป้องกันการตายของเบต้าเซลล์ในตับอ่อนซึ่งเป็นเซลล์ที่สร้างฮอร์โมนอินซูลินช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด  ไม่เพียงแต่เท่านั้นในสภาวะที่เหมาะสม  สามารถเลี้ยง MSC ให้เป็นเซลล์ตับ เซลล์กระดูก และกระดูกอ่อน ซึ่งการค้นพบ นี้อาจนำไปสู่การใช้ MSC ในการรักษาโรคกระดูกหักจากพันธุกรรม (Osteogenesis imperfecta)  และโรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis) สำหรับขนาดของเซลล์ที่ใช้การศึกษาส่วนใหญ่เลือก ใช้ MSC ฉีดเข้าเฉพาะที่ เข้าทางหลอดเลือด หรือเข้ากล้าม ในขนาด 1-2 ล้านเซลล์ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ซึ่งเป็น ขนาดที่ค่อนข้างสูง เนื่องจากเป็นการใช้เพื่อการรักษาโรค แต่สำหรับคนที่ต้องการใช้ MSC เพื่อฟื้นฟูสุขภาพหรือเป็นการฉีดเฉพาะที่ก็น่าจะใช้ในขนาดที่ต่ำกว่าได้​

 

MSC (Mesenchymal Stem Cell) หรือเซลล์ต้นกำเนิด ซึ่งเป็นการใช้เซลล์บำบัด (Live Cell Therapy) คือเซลล์ที่ได้จากสายสะดือ รก เซลล์ไขมัน ผิวหนัง  ฟันน้ำนม ไขกระดูก  และแม้แต่เลือดประจำเดือน เซลล์ MSC มีคุณสมบัติพิเศษประการหนึ่งก็คือความ สามารถในการที่จะเดินทางไปยังแหล่งที่มีการอักเสบ และสร้างสารชีวภาพที่ช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ  ต้านการอักเสบ  และปรับสมดุลภูมิต้านทานของร่างกาย ซึ่งการรักษาด้วยวิธีการใช้เซลล์บำบัด ได้เริ่มต้นเมื่อ ปีพ.ศ. 2454 โดย นายแพทย์พอล นีฮาน ผู้ได้ถูกเรียกว่า บิดาของการทำ Live Cell Therapy โดยการใช้เซลล์จากตัวอ่อนของแกะมาฉีดเข้ากล้ามเนื้อเพื่อช่วยใน การฟื้นฟูสุขภาพ ซึ่งจากในอดีตจนถึงปัจจุบันได้มีแพทย์ชั้นนำของโลกรวมไปถึงบุคคลที่มีชื่อเสียงหลายท่าน ได้ให้ ความสนใจในการศึกษาค้นคว้าวิธีการดูแลรักษาสุขภาพ ร่างกายโดยใช้เซลล์บำบัดซึ่งทำให้วิธีการดังกล่าวจัดเป็นหนึ่งในการรักษาของศาสตร์แพทย์ทางเลือก (Alternative Medicine) ที่ได้รับการยอมรับจากหลาย ๆ ประเทศในทวีปยุโรป  จึงได้มีการศึกษาถึงคุณสมบัติของ MSC ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงในการรักษาและป้องกันโรคในกลุ่มภูมิคุ้มกันไวเกิน (Autoimmune disease) ตัวอย่างเช่น  การใช้ MSC เพื่อป้องกันการ เกิดภาวะ GvHD (ภาวะสเต็มเซลล์ใหม่ต้านร่างกายผู้ป่วย) และลดการเกิด Graft rejection ในผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูก  ใช้ในการรักษาโรค ทางสมองที่เรียกว่า  Multiple Sclerosis  โรครูมาตอยด์ ภาวะ Crohn’s Disease และใช้แทน Anti-interleukin 2 receptor ในคนที่รับการปลูกถ่ายไต  โดยเป็นที่ทราบดีว่าโรคเรื้อรังในผู้สูงอายุ ไม่ว่าจะเป็น โรคหลอดเลือดแข็งตัว ที่นำไปสู่ภาวะหัวใจหรือสมองขาดเลือด โรคสมองเสื่อม และแม้แต่โรคมะเร็ง มีสาเหตุมาจาก การอักเสบเรื้อรัง (Chronic inflammation) จึงมีผู้นำ MSC ไปใช้เพื่อลดการอักเสบในภาวะดังกล่าว เช่น ใช้ฉีดเข้าหลอดเลือดในคนที่เป็นโรคหัวใจและสมองขาดเลือด  ใช้ฉีดเข้าข้อเข่าในผู้ป่วยที่มีปัญหาข้อเข่าเสื่อม  นอกจากนั้นแล้วจากการศึกษาในห้องทดลอง พบว่า MSC จะสามารถ ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง  ป้องกันการตายของเซลล์ปอดจากพิษของบุหรี่ในสัตว์ทดลอง ป้องกันการตายของเบต้าเซลล์ในตับอ่อนซึ่งเป็นเซลล์ที่สร้างฮอร์โมนอินซูลินช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด  ไม่เพียงแต่เท่านั้นในสภาวะที่เหมาะสม  สามารถเลี้ยง MSC ให้เป็นเซลล์ตับ เซลล์กระดูก และกระดูกอ่อน ซึ่งการค้นพบ นี้อาจนำไปสู่การใช้ MSC ในการรักษาโรคกระดูกหักจากพันธุกรรม (Osteogenesis imperfecta)  และโรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis) สำหรับขนาดของเซลล์ที่ใช้การศึกษาส่วนใหญ่เลือก ใช้ MSC ฉีดเข้าเฉพาะที่ เข้าทางหลอดเลือด หรือเข้ากล้าม ในขนาด 1-2 ล้านเซลล์ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ซึ่งเป็น ขนาดที่ค่อนข้างสูง เนื่องจากเป็นการใช้เพื่อการรักษาโรค แต่สำหรับคนที่ต้องการใช้ MSC เพื่อฟื้นฟูสุขภาพหรือเป็นการฉีดเฉพาะที่ก็น่าจะใช้ในขนาดที่ต่ำกว่าได้

แหล่งอ้างอิง


ดร. นายแพทย์พัฒนา เต็งอำนวย (2555). ข้อคิดเกี่ยวกับสเต็มเซลล์บำ บัด : Stem Cell Therapy. วารสารสำนักการแพทย์ทางเลือก. ปีที่ 5. ฉบับที่ 2.  17-22. https://thaicam.go.th/wp-conten t/uploads/2019/07/ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสเต็มเซลล์บำบัด.pdf